sinterklaas


Waar komt Sinterklaas vandaan?


Volgens de overlevering was de heilige Nicolaas afkomstig uit de landstreek Lycie in Klein-Azie, waar hij in de tweede helft van de derde eeuw werd geboren. Nadat zijn oom, de bisschop van het aldaar gelegen Myra, was gestorven, volgde Nicolaas hem op. De populariteit van Nicolaas is te verklaren uit een aantal door hem verrichte wonderen. Zo bestaat er de legende van de drie verarmde zusters die geen bruidsschat bezaten om te huwen en daarom besloten onkuis te leven. Om hen te helpen wierp Nicolaas drie nachten achtereen drie met goudstukken gevulde beurzen bij hen binnen. Mogelijk is hieruit de traditie van het strooien te verklaren. Een andere populaire legende is die van de drie jongelingen die door een herbergier waren geslacht en als vlees voor de volgende dag waren ingepekeld in een houten kuip. Toen Nicolaas toevallig voorbij kwam en de wrede plannen doorzag, wekte hij de jongelingen weer tot leven. Deze voorstelling vinden we terug op koekplanken, gildezilver, prenten en chocoladevormen. Nicolaas van Myra overleed op 6 december 342.

Zijn populariteit verspreidde zich in Oost- maar ook in West-Europa. In 1050 werd er een kapel in Nijmegen aan Nicolaas gewijd, als eerste van de vele die zouden volgen. Als wonderdoener en beschermer van mensen in nood werd hij dankzij pelgrims en de kruistochten geliefd bij het gewone volk en met name als beschermer van zeelui, kooplieden en voerlieden. Overigens "goed-heilig-man" is een verbastering van "goed huwelijks-man". Ook vrijers konden op Sinterklaas rekenen.

Sinterklaas als kindervriend Sinterklaas is in het bijzonder bekend als kindervriend, voortgekomen uit het samensmelten van twee middeleeuwse feesten. Op 28 december was men gewoon het feest van de Onnozele kinderen te vieren. In gezelschap van een kinderbisschop trokken kinderen dan in optocht langs de huizen om overal wat aalmoezen te vangen. Op 6 december gingen de scholieren eveneens de straat op in gezelschap van een gekozen bisschop, vaak gemaskerd en verkleed als duivels. Langzamerhand versmolten beide feesten tot een viering op 6 december.

Met de komst van de protestanten (vanaf laatste kwart 16e eeuw) verdween Nicolaas uit de kerken. De vieringen binnenshuis gingen gewoon door, hoewel stadsbesturen er niet erg gelukkig mee waren. In 1618 verbood het Tielse stadsbestuur het zetten van de schoen, omdat dit toch maar tot nuttoeloze uitgaven leidde. In de 19e eeuw kreeg het Sinterklaasfeest twee gezichten. Het bleef een huiselijk feest, waarbij Sinterklaas weer "in het echt" mocht verschijnen. Ook verschillende liedjes als "Zie ginds komt de stoomboot" of "Hoor, wie klopt daar kinderen" zijn toen ontstaan. Behalve in huis vierde men Sinterklaas op straat. De potsierlijke duivelse begeleiders van weleer vinden we terug in Zwarte Piet. Verder kende men in sommige streden, speciaal Noord- en Oost Nederland, Twente en Betuwe optochten met verkleedpartijen.

Wie zoet is krijgt lekkers Voor de bakkers was Sinterklaas een drukke tijd. Allerlei typische lekkernijen dienden gemaakt te worden: suikerbeesten, chocoladeletters, marsepein, pepernoten en speculaas. Nog steeds vindt men dezelfde lekkernijen terug in de winkels.

Sinterklaas anno 2000.
Tegenwoordig staat het Sinterklaasfeest onder druk. Speciaal de concurrentie van het kerstfeest is groot. Grootwinkelbedrijven richten al in oktober speciale kerstmarkten in. Sinterklaas dreigt te bezwijken onder de last van de commercie en de kerstman. Laten we toch zuinig zijn op dit oer-oude Nederlandse feest. In deze tijd worden toch al zo veel tradities overboord gezet.

Het snoepgoed van Sinterklaas Marsepein stamt uit de zeventiende eeuw. Sinterklaas was toen, behalve een gulle kindervriend ook 'huwelijksmakelaar'. De heilige Sint Nicolaas was de beschermheer van het huwelijk en het gezin. Rond 5 december konden jongens met een stuk marsepein een meisje hun liefde verklaren. Deze gewoonte van toen is vergelijkbaar met het sturen van een valentijnskaart nu. Soms werd er geen marsepein gebruikt, maar speculaas. Het stuk koek dat een meisje dan kreeg, heette een 'speculaasvrijer'. Soms werd een taaitaaipop gegeven, maar dat was als belediging bedoeld. Het strooien van perpernoten verwijst naar vroegere vruchtbaarheidsriten die in de sinterklaastijd werden opgevoerd. Het is te vergelijken met het gooien van confetti of rijst bij een bruiloft. Het idee dat Sinterklaas uit Spanje komt (en niet uit Turkije), heeft te maken met de handelsschepen die in de zestiende eeuw uit Spanje naar Nederland kwamen en allerlei kostbare geschenken en lekkernijen meebrachten.


liedjes


Klik hier om naar de melodie van: Sinter-Klaos is aangekmme te luisteren

Wis.Zie de maan schijnt door de bomen.

Sinter-Klaos is aangekmme,
in s stedje van plezeer,
met ein hil stel zwarte-Piete,
Ik telde der waal zeker veer.
waat ein drkte of det waas,
Op de kade aan de maas.
Waat ein drkte of det waas,
op de kade aan de maas.

Jao nw mtte weej drop lette,
um auk neet mir stout te zien,
zwarte-Piet haet strenge wette,
en dae schrif det op meschien.
Hald dae Piet maar good tot vrind,
dae zaet alles aan de Sint.
Hald dae Piet maar good tot vrind,
dae zaet alles aan de Sint.

Sinter-Klaos hild vul van kinder,
van blank en bron, van grot en klein,
en zien knechje al neet minder,
hae guf kedoos aan idderein.
As me zich maar good gedrug,
krieg me dk auk waat me vrug.
As me zich maar good gedrug,
krieg me dk auk waat me vrug.



Zwarte Pieten moeten alle dagen gymen,
dat is nodig voor het klimmen.
Elke middag tegen enen,
gaan de zwarte Pieten trainen.
Van je n, van je twee, van je n, van je twee,
alle zwarte pieten doen dan mee, doen dan mee.
Van je n, van je twee, van je n, van je twee,
alle zwarte pieten doen dan mee.


Sinterklaas moet naar de kapper,
voor een nieuwe permanent.
Want je moet erg netjes wezen,
als je zo belangrijk bent.
Eerst maar wassen, zegt de kapper,
dan de krullers in uw haar.
Eventjes onder de droogkap,
borstelen, kammen, dat is klaar.
Nu uw baard nog even wassen,
met de fhn droog ik die wel.
U betaald met pepernoten,
dat is klaar, ik dank u wel.


Het paard van Sinterklaas is ziek,
wat zou er nou toch zijn?
Het heeft misschien te veel gesnoept,
van koek en marsepein.

Wat jammer, wat jammer,
z'n buikje doet zo'n pijn.
Wat jammer, wat jammer,
wat zou er nou toch zijn?

Het paard van Sinterklaas is ziek,
nou moet het blijven staan.
Nou moeten Sint en Zwarte Piet,
maar met een auto gaan.

Wat jammer, wat jammer,
z'n buikje doet zo'n pijn.
Wat jammer, wat jammer,
wat zou er nou toch zijn?

Het paard van Sinterklaas is ziek,
maar Piet heeft het gefopt.
Hij heeft in 't paard z'n haverzak,
alleen taai-taai gestopt.

Wat jammer, wat jammer,
z'n buikje doet zo'n pijn.
Wat jammer, wat jammer,
wat zou er nou toch zijn?

Het paard van Sinterklaas is ziek,
wat moeten we nou doen?
Ik stop vanavond voor het paard,
een wortel in m'n schoen.

Da's beter, da's beter,
dan koek en marsepein.
Da's beter, da's beter,
dan voelt het zich weer fijn.


Zwarte zwarte Piet, wat laat je mij toch schrikken,
zwarte zwarte Piet, dat mag jij niet!
Pietje, Pietje, zwart als roet, 'k weet wel wat je doet:
pepernoten strooien, strooien, strooien.
Pietje, Pietje, zwart als roet, 'k weet wel wat je doet:
Pepernoten strooien, dat is goed!

Klik hier om naar de melodie van: Sinterklaas kapoentje te luisteren

Sinterklaas kapoentje,
gooi wat in mijn schoentje,
gooi wat in mijn laarsje,
dank u, Sinterklaasje.


Sinterklaasje bonne, bonne, bonne,
gooi wat in mijn regen-, regentonne,
gooi wat in mijn laarsje,
dank u, Sinterklaasje.


Klik hier om naar de melodie van: Zie ginds komt de stoomboot te luisteren

Zie ginds komt de stoomboot,
uit Spanje weer aan.
Hij brengt ons Sint-Nicolaas,
ik zie hem al staan.
Hoe huppelt zijn paardje,
het dek op en neer,
hoe waaien de wimpels,
al heen en al weer.
Zijn knecht staat te lachen,
en roept ons reeds toe.
Wie zoet is krijgt lekkers,
wie stout is de roe.
O lieve Sint Nicolaas,
kom ook eens bij mij.
En rijd dan niet stilletjes,
ons huisje voorbij.


Klik hier om naar de melodie van: Zie, de maan schijnt door de bomen te luisteren

Zie, de maan schijnt door de bomen,
makkers staakt uw wild geraas.
't Heerlijk avondje is gekomen,
't avondje van Sinterklaas.
Vol verwachting klopt ons hart,
wie de koek krijgt, wie de gard.
Vol verwachting klopt ons hart,
wie de koek krijgt, wie de gard.


Het paard van Sinterklaas is ziek,
wat zou er nou toch zijn?
Het heeft misschien teveel gesnoept,
van koek en marsepein.

Wat jammer, wat jammer,
zijn buikje doet zo'n pijn.
Wat jammer, wat jammer,
wat zou er nou toch zijn?

Het paard van Sinterklaas is ziek,
nou moet het blijven staan.
Nou moeten sint en zwarte piet,
maar met de auto gaan.

Wat jammer, wat jammer,
zijn buikje doet zo'n pijn.
Wat jammer, wat jammer,
wat zou er nou toch zijn?

Het paard van sinterklaas is ziek,
maar piet heeft het gefopt.
Hij heeft in 't paard zijn haverzak,
alleen taaitaai gestopt.

Wat jammer, wat jammer,
zijn buikje doet zo'n pijn.
Wat jammer, wat jammer,
wat zou er nou toch zijn?

Het paard van sinterklaas is ziek,
wat moeten we nou doen?
Ik stop vanavond voor het paard,
een wortel in mijn schoen.

Da's beter, da's beter,
dan koek en marsepein.
Da's beter, da's beter,
dan voelt het zich weer fijn.


Klik hier om naar de melodie van: Sinterklaas is jarig te luisteren

Sinterklaas is jarig,
ik zet mijn schoentje klaar.
licht dat hij het vol doet,
met ja, wist ik het maar.
Hier zet ik wat water,
daar wat hooi voor het paard,
want dat trouwe beestje,
is dat heus wel waard.


Klik hier om naar de melodie van: O, kom er eens kijken te luisteren

O, kom er eens kijken,
wat ik in mijn schoentje vind.
Alles gekregen van die beste Sint.
Een pop met vlechtjes in het haar,
een snoezig jurkje kant en klaar,
drie kaatseballen in een net,
een letter van banket.
O, kom er eens kijken,
wat ik in mijn schoentje vind.
Alles gekregen van die beste Sint.


Hoor wie klopt daar kind'ren,
Hoor wie klopt daar kind'ren.
Hoor wie tikt daar zachtjes tegen 't raam.
't Is een vreemd'ling zeker,
die verdwaalt is zeker.
'k Zal eens even vragen naar zijn naam:
Sint Nicolaas, Sint Nicolaas,
brengt ons vanavond een bezoek,
en strooit dan wat lekkers,
in d' n of andere hoek.


Klik hier om naar de melodie van: Sinterklaasje, kom maar binnen te luisteren

Sinterklaasje, kom maar binnen met je knecht,
want we zitten allemaal even recht.
Misschien heeft u wel even tijd,
voordat u weer naar Spanje rijdt.
Sinterklaasje kom maar even bij ons aan,
en laat uw paardje maar buiten staan.
En we zingen en we springen en we zijn zo blij,
want er zijn geen stoute kinderen bij.
En we zingen en we springen en we zijn zo blij,
want er zijn geen stoute kinderen bij.


Klik hier om naar de melodie van: Hoor de wind te luisteren

Hoor de wind waait door de bomen,
hier in huis zelfs waait de wind.
Zou de goede Sint wel komen,
nu hij het weer zo lelijk vindt?
Nu hij het weer zo lelijk vindt.
Als hij komt in donkere nachten,
op zijn paardje o zo snel,
als hij wist hoe zeer wij wachten,
ja gewis dan kwam hij wel,
ja gewis dan kwam hij wel.


Klik hier om naar de melodie van: Daar wordt aan de deur geklopt te luisteren

Daar wordt aan de deur geklopt,
hard geklopt, zacht geklopt.
Daar wordt aan de deur geklopt,
wie zal dat zijn?
Wees maar gerust mijn kind,
ik ben een goede vrind.
Want al ben ik zwart als roet,
ik meen het wel goed.


Sinterklaas, goed heilig man!
Trek je beste tabberd an,
rij er mee naar Amsterdam,
van Amsterdam naar Spanje,
appeltjes van oranje,
appeltjes van de bomen,
Sinterklaas zal komen.


Klik hier om naar de melodie van: Jongens, heb je 't al vernomen te luisteren

Jongens, heb je 't al vernomen,
tiralalali, tiralalala.
Sinterklaas is aangekomen,
tiralalali, tiralalala.
Laat ons zingen, hand in hand:
Sinterklaas is weer in 't land.
Tiralalali, tiralalala,
tiralalali, tiralalala.


Klik hier om naar de melodie van: Dag, Sinterklaasje te luisteren

Dag, Sinterklaasje,
daag, daag, daag, Zwarte Piet.
Dag, Sinterklaasje,
daag, daag, luister naar ons afscheidslied.


recepten


Pepernoten

Dit heb je nodig:
- 400 gram bloem
- snufje zout
- 2,5 theelepels bakpoeder
- 1,5 theelepel speculaaskruiden
- 200 gram boter
- 250 gram bruine basterdsuiker

Verwarm de oven voor op 160 C. Zeef de bloem en meng dit met het bakpoeder, de speculaaskruiden en het zout. Voeg de basterdsuiker en (koude) boter toe. Kneed een soepel deegje en laat dat vervolgens een nacht staan. Zo trekt de geur van de kruiden in het deeg. Draai bolletjes van het deeg en bak ze op een ingevette plaat in ongeveer een kwartier gaar. Je kunt controleren of de pepernoten gaar zijn door er met een naald in te prikken. Wanneer deze droog blijft, is het gaar.


Taaitaai

Dit heb je nodig:
- 250 gram bloem
- 100 gram honing
- 1 eetlepel stroop
- theelepel zout
- theelepel potas (dit wordt ook wel kaliumcarbonaat genoemd)
- 3 theelepels kaneelpoeder
- 1 theelepel gemalen anijs
- 1 theelepel gemalen nootmuskaat
- 1 theelepel kruidnagelpoeder

Verwarm de oven voor op 160 C. Verwarm de honing zachtjes en roer er de stroop door. Zeef de bloem en meng er de specerijen en het rijsmiddel door. Voeg er de inmiddels afgekoelde honing en stroop bij en kneed het geheel tot een stevig deeg. Rol het deeg uit, of maak er vormpjes van in een koekplank. Leg het op een met margarine ingevette bakplaat en bak het in een matig warme oven in circa 25 minuten lichtbruin. Je kunt controleren of het gaar is door er met een naald in te prikken. Wanneer deze droog blijft, is het gaar.


Marsepein

Dit heb je nodig:
- 300 gram poedersuiker
- 4 eetlepels bloem
- 100 gram boter
- 4 druppels amandelextract
- verschillende kleuren bakkleurstof

Kneed alles goed door elkaar tot een bal. De marsepein kun je kleuren door er wat druppels bakkleurstof aan toe te voegen. Wanneer je geen kleurstof kunt vinden of het niet mag eten dan kun je ook bietensap gebruiken voor rode marsepein, of reine-claudesiroop voor groene marsepein of wortelsap voor oranje marsepein. Je kan er nu leuke dingen van maken zoals poppetjes, diertjes, vruchten e.d.